Tandsteen lijkt misschien vooral een cosmetisch probleem, maar het heeft ook invloed op de gezondheid van uw tandvlees en gebit. Het ontstaat wanneer tandplak niet op tijd wordt weggepoetst en door mineralen uit het speeksel hard wordt. Eenmaal verhard kunt u tandsteen niet meer zelf met een tandenborstel verwijderen. Een professionele gebitsreiniging helpt om de mond weer schoon te maken en nieuwe problemen te voorkomen.
Wat is tandsteen precies?
Op tanden en kiezen vormt zich iedere dag een zacht laagje met bacteriën: tandplak. Met goed poetsen en reinigen tussen de tanden kunt u het grootste deel daarvan verwijderen. Blijft plak zitten, dan kan het al binnen korte tijd verkalken. Zo ontstaat tandsteen. Het voelt vaak ruw aan en heeft een gele, bruine of grijze kleur.
Tandsteen zit geregeld aan de binnenkant van de ondertanden en aan de buitenzijde van de bovenste kiezen. Daar monden speekselklieren uit, waardoor veel mineralen beschikbaar zijn. Het kan echter op vrijwel elke plek ontstaan, ook onder de tandvleesrand. Juist daar is het minder goed zichtbaar en kan het de omliggende weefsels irriteren.
Waarom is verwijderen belangrijk?
Het ruwe oppervlak van tandsteen houdt gemakkelijk nieuwe plak vast. Daardoor ontstaat een vicieuze cirkel: er hechten meer bacteriën, het tandvlees raakt geïrriteerd en er kan opnieuw tandsteen bijkomen. Mogelijke signalen zijn rood of gezwollen tandvlees, bloeden tijdens het poetsen, een onaangename smaak of een minder frisse adem.
Een beginnende tandvleesontsteking heet gingivitis en is doorgaans omkeerbaar als de oorzaak goed wordt aangepakt. Blijft een ontsteking bestaan en breidt deze zich uit naar het steunweefsel en kaakbot, dan spreken we van parodontitis. Daardoor kunnen tanden en kiezen uiteindelijk minder stevig komen te staan. Tijdige controle en reiniging zijn daarom meer dan alleen een manier om verkleuring weg te halen.
Hoe wordt tandsteen verwijderd?
De tandarts, preventieassistent of mondhygiënist beoordeelt eerst waar tandsteen en plak aanwezig zijn en hoe het tandvlees reageert. Daarna wordt het tandsteen voorzichtig verwijderd met handinstrumenten en/of een ultrasoon apparaat. Zo nodig worden de oppervlakken gladgemaakt en gepolijst. De behandeling wordt afgestemd op de hoeveelheid tandsteen en de gevoeligheid van uw mond.
Bij oppervlakkig tandsteen is een korte reiniging vaak voldoende. Zit er veel tandsteen onder het tandvlees of zijn er verdiepte ruimtes rond tanden en kiezen, dan kan een uitgebreidere behandeling nodig zijn. U krijgt dan uitleg over het behandelplan en over wat u thuis kunt doen om het resultaat te behouden.
Doet een gebitsreiniging pijn?
Dat verschilt per persoon. Gezond tandvlees en een beperkte hoeveelheid tandsteen geven meestal weinig klachten. Ontstoken tandvlees kan gevoeliger zijn en ook blootliggende tandhalzen kunnen op kou of aanraking reageren. Geef het altijd aan als u gespannen bent of iets gevoelig vindt. De behandelaar kan rustiger werken, de behandeling verdelen of zo nodig verdoving bespreken.
Hoe voorkomt u dat tandsteen snel terugkomt?
Helemaal voorkomen lukt niet altijd, omdat speekselsamenstelling en gebitsstand per persoon verschillen. Met een goede dagelijkse routine kunt u de opbouw wel sterk beperken:
- Poets tweemaal per dag twee minuten met fluoridetandpasta.
- Reinig dagelijks tussen tanden en kiezen met ragers, floss of tandenstokers volgens persoonlijk advies.
- Besteed extra aandacht aan de binnenkant van de ondertanden en langs de tandvleesrand.
- Rook niet; roken kan signalen zoals bloedend tandvlees maskeren en verhoogt het risico op tandvleesproblemen.
- Laat de mond periodiek controleren op een interval dat past bij uw situatie.
Wilt u weten welke hulpmiddelen en maten voor u geschikt zijn? Tijdens een afspraak bij de mondhygiënist in Zoetermeer krijgt u praktische instructies die passen bij uw gebit.
Wanneer is het tijd voor een afspraak?
Maak een afspraak als u harde aanslag voelt, regelmatig bloedend tandvlees heeft, een blijvende slechte adem opmerkt of merkt dat het tandvlees terugtrekt. Ook zonder klachten kan tandsteen aanwezig zijn. Bij de periodieke controle wordt bekeken of reiniging nodig is en hoe vaak begeleiding verstandig is.
Een gezonde basis voor uw mond
Tandsteen verdwijnt niet door harder te poetsen. Te hard poetsen kan het tandvlees juist beschadigen. Professioneel verwijderen en daarna zorgvuldig thuis reinigen is de veiligste aanpak. Zo verkleint u de kans op tandvleesontsteking en houdt u tanden, kiezen en tandvlees zo gezond mogelijk. Mondzorg Meerzicht helpt u graag met een persoonlijke beoordeling en een passend advies.
